Mẹo: Ấn hotkey ← và → hoặc Z và X để xem nhanh hơn
class Câu chuyện

Có những niềm vui bé nhỏ, chỉ của riêng ngày Hà Nội vào thu

Dear Hà Nội,

Lâu lắm rồi nhỉ, Hà Nội mới có những ngày ngọt ngào thế này, những ngày đang thật là mùa thu, sau đằng đẵng mùa đông lạnh giá cho đến cái thứ nắng hè nóng kinh hoàng. Tôi gọi mùa thu Hà Nội - là thời gian để yêu...

Thích nhất cảm giác ngủ dậy, mở mắt ra thấy trời mát mẻ vì cơn mưa đêm qua. Đài báo gió mùa thì đừng tin, chỉ là mưa một trận đã đời rồi hôm sau mát đi vài độ thôi. Nhưng như thế cũng là quá đủ để người ta thấy vui rồi. Ra phố ai cũng hớn hở cười nói, mặt giãn ra vài centimet vì không phải chống chọi với nắng nóng mùa hè nữa. Đi trên đường, tự nhiên cảm thấy vui vui vì trời hôm nay đẹp quá, thời tiết dễ chịu quá, cây xanh rì và những xe đạp chở đầy ắp hoa tươi sao mà xinh xắn thế. Hà Nội mùa thu cứ nhẹ nhàng thế này, thì chỉ cần bước xuống phố, bao mệt mỏi cũng vơi đi nhiều lắm rồi.

Hà Nội ơi,

Mùa thu Hà Nội là cái mùa dễ gây thương nhớ nhất, dễ khiến người ta quyến luyến, bâng khuâng nhất. Ai ở Hà Nội thì không nói, cứ đến tầm này là lại đếm ngược chờ ngày đài báo tin gió mùa về. Cả một mùa hè oi nóng, chỉ mong đến những ngày mùa thu để thả mình tận hưởng một Hà Nội thanh bình, xinh xắn. Những người vãng lai, ghé thăm Hà Nội dăm lần vào mùa thu, vẫn thường ngẩn ngơ thương nhớ cái không khí dễ chịu của những ngày mát mẻ, thơm mùi nắng. Kể lại chuyện này thấy vui vui. Có bạn ở xa mới ra thăm Hà Nội, cũng đợt tháng 9, tháng 10 này này - kể lại giọng tiếc nuối lắm: “Giá như anh book vé ở lại thêm, Hà Nội mùa thu dễ chịu quá”. Hỏi nhớ gì, cứ ấm ớ chẳng trả lời được cái gì rõ ràng. Cũng là cafe vỉa hè, cũng là những bát phở sáng sớm, cũng những buổi lượn lờ khắp phố cổ, Phan Đình Phùng… nhưng là mùa thu, nên tâm thế kiểu gì cũng khác hẳn, và Hà Nội cũng đáng yêu theo một cách riêng.

Hà Nội mùa thu cứ thế, chẳng có gì nhiều nhưng mọi thứ lại là quá đủ để nỗi nhớ dai dẳng cho đến tận một năm sau. Chẳng ai nỡ rời xa Hà Nội khi tiết thu về, và cũng chẳng ai đang ở nơi xa xôi lại không tìm đường quay về với Hà Nội, để lại một lần được hít hà cái không khí trời thu cho căng đầy lồng ngực, để chắc rằng mình không bỏ lỡ những ngày thu tuyệt đẹp giữa thành phố này.

Buổi sáng mùa thu Hà Nội giống như một ly trà thơm, bạn cứ ngồi ngắm mãi, hít hà thật cẩn thận, rồi nhấm nháp từng tí một để vị trà tan trên đầu lưỡi, mùi thơm thảo mộc của trà bay bổng lơ lửng trong khoang miệng. Thưởng trà xong rồi sẽ thấy mình nhẹ tênh, tâm can trong vắt và trái tim thì đầy ắp những niềm vui bé xíu đang nở hoa.

Những buổi sáng mùa thu, Hà Nội im lìm trong màu bàng bạc vì mặt trời chưa ló hết. Đường phố vắng teo, thỉnh thoảng có một chiếc xe máy chở hàng ra chợ sớm chạy vụt qua, như tiếng một tờ giấy bị xé. Lúc này, bạn phải tranh thủ vác xe ra đường, lượn qua những con phố cổ, đường xá khu trung tâm, rồi tiện đường thì phóng lên hồ Tây một chút nhé. Hà Nội lúc này mới thật là Hà Nội, mùa thu lúc này mới thật là mùa thu. Đường rất vắng, trời sớm se lạnh vì sương đêm vẫn còn, nắng chưa lên hẳn và không khí thoang thoảng mùi thơm từ những vỏ cây còn ướt sương, thỉnh thoảng sẽ thấy cái mùi thơm lừng lẫy từ nồi nước dùng ninh xương của bà bán quà sáng ven đường. Những thứ rất nhỏ, những cảm xúc rất nhẹ nhàng, nhưng sao mà làm mình thấy vui thế, thấy mình đang trải qua những ngày xinh đẹp đến thế.

Mùa thu là mùa để ngồi cafe vỉa hè, chắc chắn là như thế.

Chúng mình đã phải trốn trong phòng điều hoà cả mùa hè, hay ủ ấm mình khỏi cái rét cắt da của mùa đông. Chỉ còn mùa thu để thoải mái ngồi cafe vỉa hè, ngắm nghía phố xá mà chẳng phải qua lớp cửa kính nào, để hít hà mùi gió thu thơm như một bông hoa nhỏ, và ngắm nắng rơi xuống từ những kẽ lá trên cao.

Hà Nội không thiếu những quán cafe vỉa hè trứ danh, đã đi vào “huyền thoại”. Đó là những quán cafe cũ kỹ, với chỗ ngồi là vài ba tấm thảm trải dưới gốc bàng. Chỗ tựa lưng đơn giản là bờ tường đã tróc, với mùi vôi thi thoảng lại xộc lên. Nâu đá, đen đá, cafe trứng hay chanh muối, mơ ngọt? Thêm một đĩa hướng dương nữa là có thể ngồi cả sáng, cả chiều cũng chẳng ai thấy làm phiền lòng.

Đôi ba câu chuyện phiếm, hay vùi mình vào một quyển sách, nghịch ngợm điện thoại trên tay, thỉnh thoảng ngẩng mặt lên nói với nhau dăm ba câu tầm phào, vu vơ, rồi mỉm cười ngắm phố xá lướt qua trước mặt. Bình yên là thế này, là những giây phút mình trải qua như thế, là những cảm xúc đơn giản nhưng đáng yêu như thế.

Một niềm vui nho nhỏ của mùa thu năm nay, là Hà Nội có thêm phố đi bộ.

Cứ mỗi cuối tuần, những khu phố chính quanh hồ Gươm được quây lại, xe cộ dạt hết ra ngoài, để riêng cả một khu rộng thênh thang - chỉ dành cho người đi bộ. Bình thường quen mắt, ai cũng nhớ đến hồ Gươm với hình ảnh những hàng xe chạy ào ào. Bây giờ lại là câu chuyện khác, những con đường quanh hồ rộng thênh thang, tuyệt nhiên không một bóng xe.

Chao ôi là nhiều hoạt động, nhiều niềm vui nảy lên từ khu phố đi bộ này. Chỉ là phố đi bộ thôi mà người ta nghĩ ra bao nhiêu thứ để tận hưởng. Quanh hồ Gươm là một thiên đường cho đủ các nhóm người. Những nhóm gia đình rủ nhau đi tản bộ, lũ trẻ con sung sướng chạy mãi không phải “tốp” lại vì sợ xe; những đám người trẻ lãng đãng mơ mộng, đi bộ một lúc lại ngồi thừ xuống đường, nằm ra cũng được - rồi cứ thế ngắm trời, ngắm đất, nói chuyện phiếm trên trời dưới biển. Còn lũ mê thể thao lại càng thích hơn, tự dưng có cả một khu phố để chơi patin, chơi skate board, scooter phóng thả phanh.

Chưa kể đến các bạn mê nhạc nhẽo, hát hay, chơi đàn giỏi lại mang đàn ra giữa phố, hứng chí chơi vài bản nhạc tân thời theo phong cách “chất nghệ”, thế là khắp khu phố chẳng chỗ nào thiếu đi tiếng đàn hát, tiếng hân hoan giữa một không gian quá sức thảnh thơi và vui thú.

Nhiều người cứ có thói quen ra đường là tót lên taxi, tót lên ô tô để tránh nắng, tránh nóng, tránh khói bụi. Nhưng mà mùa thu rồi, chẳng lẽ cứ tự nhốt mình trong những hộp diêm mát lạnh di động ấy, và bỏ lỡ những ngày đẹp trời đến nhường này hay sao?

Cũng là chiều bản thân, nhưng thử chiều theo một cách khác nào. Thay vì chiều cho bản thân lười biếng, hãy chiều bản thân để ngắm nhìn vẻ đẹp và hít hà không khí mùa thu xem sao. Ai đi gần thì lấy xe đạp, đi xa thì xe máy thôi. Đường phố bây giờ quang đãng, mát mẻ lắm rồi, phóng trên đường bon bon chẳng sợ mồ hôi tứa ra như tắm nữa. Hai bên đường cây xanh rợp bóng rồi, trời thì trong veo, xanh ngắt mà nắng cũng chẳng quá chói chang. Cứ thế vừa đi, vừa toét miệng cười, lòng phơi phới vì mùa thu đang ở khắp xung quanh mình đây rồi. Mùa thu ở những cành lá rung rinh hai bên vệ đường, cho đến những tia nắng vàng dịu, hay dù vô hình như rõ là mùi thơm trong trẻo của gió mùa thu nữa. Bớt chiều bản thân mình một chút, lại hoá ra tặng chính mình những cảm xúc xinh xắn như thế này đây.

Mùa thu là mùa của những thứ ăn chơi, nhẹ nhàng đúng kiểu người Bắc Việt. Cốm tất nhiên phải nhắc đến như một thứ bất di bất dịch rồi. Dù bây giờ cốm được bán cả năm, nhưng người ta chỉ mong ngóng mùa cốm thu, để được nhấm nháp những những hạt cốm đã hít hà, đã thu trọn mùi thơm của những đồng lúa non, ăn vào thấy bùi ngậy, dẻo thơm mùi cốm mới. Đó mới là những hạt cốm xứng đáng cho ai kiên nhẫn chờ đợi, mới đúng là những hạt cốm mà người ta thương nhớ mỗi khi Hà Nội vào thu.

Sang tháng 10, mùa thu lại có thêm đặc sản sấu chín. Cứ chịu khó đi bộ qua mấy khu phố cổ, mấy toà nhà văn phòng là biết ngay mùa sấu đã về hay chưa. Những bà cô bán hoa quả dầm bao giờ cũng bày sấu chín ở vị trí dễ nhìn nhất. Sấu chín chính là “ngôi sao” của tháng 10, là món đinh mà lũ con gái mê tít mỗi khi trời vào thu. Có một lời khuyên nhỏ thế này, đừng mua sấu dầm sẵn. Sấu chín ngon nhất là sau khi gọt vỏ, tỉa mỏng, sẽ chấm ngay với muối ớt - ăn luôn.

Sấu lúc này vẫn còn tươi, ăn vẫn dai, giòn, vẫn thấy vị ngọt nơi đầu lưỡi. Đấy, đúng là thức quà dễ khiến người ta nhớ mong. Nãy giờ chỉ viết ra thôi cũng thấy ứa nước miếng, nói gì đến lúc thấy những quả sấu vàng rộm xếp chồng lên nhau trên mẹt của một cô bán hàng rong, làm sao kìm lòng lại để không gọi giật người ta lại, mua một túi đầy, ăn đến lúc nào rộp cả lưỡi vì chua, vì cay mới thôi.

Mùa thu Hà Nội thật ra rất ngắn ngủi, chỉ trong vòng có 2 tháng thôi. Thế nhưng hoá ra, lại là 2 tháng đầy ắp những niềm vui nho nhỏ. 2 tháng để thấy là, hoá ra Hà Nội có thay đổi thế nào, có hiện đại ra sao, thì vẫn cứ là một Hà Nội thanh bình đến nhường này khi vào thu. 2 tháng để mình biết là: “À, hoá ra những điều đơn giản thế này, lại làm trái tim mình thấy vui tươi đến thế”. Rồi học cách sống chậm lại, nhìn mọi thứ với con mắt hiền hoà hơn, suy nghĩ những điều xinh đẹp, xanh tươi hơn, thay vì cứ chỉ lo lắng, toan tính nọ kia.

Chẳng cần gì to tát đâu, điều khiến người ta yêu mùa thu là vậy đấy. Giống như việc mình cứ nghĩ đến những thứ xa hoa, những gì lộng lẫy, mà hoá ra điều khiến mình mỉm cười yên lành, lại là những thứ rất nhỏ như một vạt nắng thu.

Theo Kênh14

0 lượt tuyệt 0 lượt bình luận
class Câu chuyện

Bức hình lớn của Instagram

Instagram đang trở thành lực đẩy tăng trưởng cho Facebook, đưa phi vụ thâu tóm của Mark Zuckerberg trở thành một trong những hợp đồng công nghệ vĩ đại nhất mọi thời đại. Nhưng đừng vì thế mà khóc than cho nhà sáng lập Kevin Systrom, vì anh đang xây dựng đế chế giúp chính anh trở thành tỉ phú.

Với 9,6 triệu người theo dõi trên Twitter, Giáo hoàng Francis, 79 tuổi, có lẽ là ngôi sao đột phá gây bất ngờ nhất trong thời truyền thông xã hội. Nhiệt thành mong muốn tiếp cận thế hệ trẻ, Giáo hoàng đã triệu tập người có một nền tảng công nghệ cạnh tranh cả với nhà thờ Công giáo về phương diện thu hút thành viên thế hệ Y (Millennial, 21-34 tuổi). Đó là Kevin Systrom, CEO ứng dụng chia sẻ hình ảnh Instagram hiện có hơn 500 triệu người dùng, trong đó có 63% là thuộc thế hệ Y của Mỹ. Vốn là người giỏi quảng cáo, Systrom, 32 tuổi, đã chu đáo và khéo léo mang đến một món quà khi hai người gặp mặt tại Điện tông tòa ở Vatican hồi tháng 2: cuốn sách nhỏ có mười bức hình đăng trên Instagram về cuộc biểu tình ôn hòa, người tị nạn, nhật thực. Tất cả đều gần gũi với mối quan tâm của Giáo hoàng. “Ngài kể khi ngài trò chuyện với lớp trẻ, không phải ai cũng hiểu ngôn ngữ của ngài, nhưng các em đều cho ngài xem hình ảnh trong điện thoại, và đó là cách giao tiếp hiệu quả nhất,” Systrom, người thừa nhận anh không “sùng đạo như nhiều người khác trên thế giới” kể lại.

Nhưng cả hai đều cùng hát chung bài thánh ca bằng hình ảnh. Ba tuần sau đó, Systrom lại bay đến Rome. “Khi tôi gặp Giáo hoàng lần thứ hai, ngài chào mừng tôi, ‘Keviiinnn!,’ như thể chúng tôi thân thiết, từng cùng học chung đại học, cùng chơi trong câu lạc bộ golf,” anh nói. Vào lúc Systrom, cao 1m95 trong bộ suit Ý đứng cạnh, Giáo hoàng chính thức dùng Instagram với tài khoản @ franciscus, và đăng bức ảnh ngài quỳ gối với dòng chữ “Pray for me” (Hãy cầu nguyện cho tôi) bằng chín thứ tiếng. Bức ảnh được “thích” 327 ngàn lần.

Kể từ đó, Instagram đã trở thành nơi để công chúng có thể nhìn sâu hơn vào cuộc sống của Giáo hoàng, thế giới trước đây từng bị đóng kín và nằm ngoài tầm nhìn của thiên hạ. Họ giờ đây thấy cảnh @franciscus ban phước cho những chú chó ở quảng trường St. Peter, an ủi người bệnh, đi dạo bên cạnh những người tị nạn châu Phi và thậm chí còn cười khi chụp ảnh selfie cùng người mộ đạo. Chỉ trong bốn tháng, ông đã thu hút được 2,8 triệu người theo dõi, tương đương 1/3 lượng người theo dõi ông trên Twitter mà ông thu hút được suốt khoảng bốn năm.

Điều gây ngạc nhiên không kém là lượng người theo dõi Facebook của Giáo hoàng: không có ai. Ngài vẫn chưa mở tài khoản Facebook, và vẫn hài lòng tiếp xúc với công chúng qua Twitter, và chia sẻ cuộc sống cá nhân cũng như chạm đến thế hệ Y nhờ Instagram.

Và điều này cũng phù hợp với Mark Zuckerberg. Khi Zuckerberg quyết định chi gần 1 tỉ đô la Mỹ vào năm 2012 để mua lại ứng dụng chia sẻ hình ảnh này (khi đó mới có 30 triệu người dùng), ai cũng xem đây là dấu hiệu của “bong bóng” ở thung lũng Silicon. Song anh một lần nữa lại thông minh hơn tất cả: trong bốn năm kể từ đó, Instagram đã trở thành một trong những nền tảng tăng trưởng nhanh nhất mọi thời đại, với lượng người dùng bằng cả Twitter (310 triệu), Snapchat (hơn 100 triệu) lẫn Pinterest (100 triệu) cộng lại.

Và trong lúc Facebook cũng làm thiên hạ tròn mắt với các vụ thâu tóm lớn và đắt đỏ hơn khác như dịch vụ nhắn tin WhatsApp và hãng sản xuất thiết bị thực tại ảo Oculus VR, thì Instagram đã mang về doanh thu khoảng 630 triệu đô la Mỹ trong năm 2015, theo eMarketer.

Liên minh thần thánh: Kevin Systrom trực tiếp mời Giáo hoàng Francis dùng Instagram

Dĩ nhiên con số này vẫn nhỏ bé so với người khổng lồ Facebook, với 1,7 tỉ người dùng và 18 tỉ đô la Mỹ doanh thu. Nhưng chúng ta đều có được bài học trong thời đại số là một dịch vụ phổ biến – dẫu đó là Yahoo hay AOL hoặc BlackBerry – đều có thể tiêu tùng khi nền tảng thú vị tiếp theo xuất hiện. Cứ hỏi bất kỳ ai dưới 18 tuổi (nhóm tuổi xem Facebook như mạng xã hội của cha mẹ họ), thì sẽ biết Instagram chính là nền tảng thú vị tiếp theo đó. Systrom cùng đội nhóm ít ỏi của mình đang là lá chắn cho Facebook trong tương lai, và trong quá trình đó anh chứng minh được vụ mua lại của Zuckerberg là một trong năm thương vụ tốt nhất của thời đại Internet. Forbes ước tính là Instagram, nếu tách ra một mình, hiện có giá trị khoảng từ 25 đến 50 tỉ đô la Mỹ.

Và con số này dự kiến sẽ còn tăng. Trong khi Facebook cho thấy những dấu hiệu bão hòa, thì Instagram lại tăng thêm 100 triệu người dùng trong chín tháng, còn doanh số năm nay dự kiến tăng gấp ba lên thành 1,5 tỉ đô la Mỹ, và tăng gấp ba lần nữa lên thành 5 tỉ đô la Mỹ đến năm 2018, theo eMarketer.

Và đáng chú ý nhất là Instagram vẫn hoạt động như công ty độc lập bên trong Facebook: 350 nhân viên của họ bằng chưa đầy 3% “đội quân” 13.600 người của Zuckerberg. “Sự kết hợp của cơ hội hữu hình cho phép bạn kể câu chuyện của cá nhân, nhà tiếp thị và doanh nghiệp, với khả năng tiếp cận đúng đối tượng, là cực kỳ hiệu quả,” COO Sheryl Sandberg của Facebook cho biết. “Tài lãnh đạo của Kevin chính là yếu tố thúc đẩy.” Như bất cứ công ty nào có quy mô tương đương, Facebook đang trở nên khó lèo lái. Ở Instagram và Systrom, Zuckerberg vẫn duy trì cỗ máy kinh doanh.

“NGƯỜI TA GHÉT NHỮNG THỨ KHÔNG LIÊN QUAN TỚI MÌNH CÒN HƠN QUẢNG CÁO.”

BÊN TRONG TRỤ SỞ TẠI MENLO PARK của Facebook, Instagram xây dựng boongke riêng, cố tình nằm ngay bên kia đường và chỉ cách trụ sở công ty mẹ một quãng đạp xe. Văn phòng công ty được trang trí những tấm ảnh Instagram cỡ lớn do nhân viên tuyển chọn: núi Everest, hồ Merritt ở Oakland, trang trí trên những tách cà phê. Bức tường khác treo đầy những dấu vân tay khổng lồ. Systrom cũng khác biệt so với Zuckerberg về phong cách cá nhân khi chuộng giày kiểu cách và những bộ suit đẹp thay vì áo khoác trùm đầu và áo phông bó như Zuckerberg, và toát ra vẻ dễ chịu khiêm nhường tương phản với thái độ hơi căng thẳng của Zuckerberg.

Bỏ qua những khác biệt đó, con đường dẫn Systrom đến Facebook dường như được định đoạt từ trước. Năm 2005, Zuckerberg cố thuyết phục anh bỏ học năm cuối tại Stanford để lập dịch vụ hình ảnh Facebook. Systrom từ chối nên mất quyền lựa chọn cổ phiếu khi chắc chắn có giá tới hàng chục triệu đô la Mỹ. Kết cục, anh làm trong quán cà phê (nơi anh từng một lần phải phục vụ Zuckerberg), rồi tại Google và startup Odeo. Lấy cảm hứng từ những ứng dụng dựa trên vị trí như Foursquare, Systrom cùng người bạn Mike Krieger ra mắt trò chơi check-in (đánh dấu vị trí) di động Burbn vào năm 2010. Systrom nhanh chóng phát triển sang ứng dụng hình ảnh, tạo ra chức năng lọc ảnh đầu tiên, X-Pro II, trong lúc đi nghỉ ở Mexico. Sau đó anh có thêm nhiều bộ lọc khác và hàng triệu khách hàng.

Nhưng ngay cả khi đó, Instagram vẫn rất nhỏ gọn, chỉ có 6 nhân viên trong năm đầu tiên và 13 nhân viên khi được Facebook mua lại. “Phần lớn công ty có nửa tỉ người dùng sẽ có hàng ngàn nhân viên. Chúng tôi vẫn chỉ có vài trăm, nên chúng tôi phải tập trung,” Systrom nói. “Biết cách ưu tiên công việc giúp chúng tôi hoạt động hiệu quả và chúng tôi thành công.” Sự đơn giản luôn là cương lĩnh của Systrom.

Con đường để Instagram có được người dùng đông đảo là trở thành ứng dụng trực giác có các công cụ biên tập dễ dàng và các chức năng lọc ảnh để bất cứ ai cũng có thể biến những đoạn phim lẫn hình ảnh trên điện thoại thành những nhật ký thị giác sống động, gần gũi, quyến rũ, hoài cổ và đẹp đẽ. Những chức năng lọc ảnh của Instagram biến cuộc sống thường nhật thành những lý tưởng được sơn phết, những màn quảng cáo cá nhân để chia sẻ cho bạn bè và người hâm mộ.

Ngày nay, gần như tất cả người nổi tiếng, từ Aziz Ansari đến Đại Lai Lạt Ma hay Taylor Swift đều sử dụng Instagram. Giới vận động viên thì xem đây như bảng ghi điểm thứ hai. Khi siêu sao bóng đá Lionel Messi vượt qua mốc 30 triệu người theo dõi vào tháng 12, Stephen Curry đã gây xôn xao khi gửi tặng anh chiếc áo Golden State Warriors có ký tên, cùng phù hiệu số 30 sau lưng. Messi đáp trả tấm thịnh tình vài tháng sau bằng chiếc áo Barcelona số 10 khi Curry vượt qua mốc 10 triệu người theo dõi.

Nhưng Instagram không chỉ là phương tiện để người nổi tiếng cắt đuôi cánh thợ săn ảnh nhằm tiếp cận trực tiếp fan của họ. Thứ mà Systrom gọi là “siêu năng lực” của ứng dụng là khả năng phục vụ những đam mê và ám ảnh siêu riêng biệt cho các nhóm người sử dụng khác nhau. Người dùng Instagram tập trung vào những chủ đề dành riêng cho họ, từ tiết mục ánh sáng Hàn Quốc, hiệu phô mai thủ công, chiêu trò lướt ván (Tony Hawk là người dùng thường xuyên), nhảy breakdance và vẽ cơ thể. Mỗi ngày, trung bình người dùng Instagram dành hơn 21 phút cho ứng dụng và tổng cộng đã tải lên hơn 95 triệu tấm ảnh và video.

Sự gắn kết này đang tái định hình nhiều lĩnh vực. Ví dụ như lĩnh vực thời trang. Năm nay, nhà thiết kế Misha Nonoo, người có trang phục được các ngôi sao Emma Watson và Gwyneth Paltrow diện, không tham dự sàn diễn ở tuần lễ thời trang New York, bà đã ra mắt bộ sưu tập mùa xuân 2016 cùng giày Aldo độc quyền trên Instagram. Đội nhóm của Systrom giúp Nonoo lập tài khoản mới cho “InstaShow” của bà, cho phép người hâm mộ rê chuột qua nhiều tấm ảnh. Nonoo thay 20 người mẫu cùng một ê kíp đắt tiền bằng ba người mẫu hàng đầu và một smartphone. Trải nghiệm này rất thành công, giúp lượng truy cập đến trang web của bà nhiều hơn bất cứ sàn diễn nào, mà chi phí chỉ bằng 65%.

Không chỉ có Nonoo. Năm nay, Tommy Hilfiger đã lập “InstaPit,” cho phép những người dùng Instagram có ảnh hưởng ghế ngồi hạng nhất tại show diễn của ông để có thể chụp những tấm ảnh đẹp nhất chia sẻ cho những người theo dõi. Và tại Met Gala năm nay, tổng biên tập Anna Wintour của Vogue, bạn của Systrom, đã tổ chức trường quay video riêng trên Instagram, nơi những người nổi tiếng hạng A như Madonna và Blake Lively xuất hiện trên những bức ảnh và đoạn clip. Nhìn chung, sự gắn kết giữa thế giới thời trang và Instagram đã tạo ra 283 triệu tương tác – tính bằng “like” và lời bình luận – trên 42 triệu tài khoản trong suốt bốn tuần lễ diễn ra các chương trình biểu diễn vào đầu mùa xuân năm nay ở New York, London, Milan và Paris.

350 NHÂN VIÊN CỦA INSTAGRAM BẰNG CHƯA ĐẦY 3% “ĐỘI QUÂN” 13.600 NGƯỜI CỦA ZUCKERBERG.

Tầm ảnh hưởng của Instagram vượt xa ra ngoài ranh giới thời trang. Năm 2014, Wal-Mart còn mời Systrom vào ban điều hành để khai thác năng lực kỹ thuật số của anh. Những thương hiệu từ thức ăn nhanh đến các ngân hàng lớn đều quảng cáo trên Instagram để tận dụng những tính năng độc đáo của trang này. Năm nay, tại sự kiện Coachella, Sonic Drive-In đã làm ra ly sữa lắc hình vuông đặc biệt cho chiến dịch kéo dài một ngày trên Instagram. Một nút “Shop Now” (mua ngay) trên bảng quảng cáo giúp người ta đặt món uống được Sonic giao tận nơi. Hơn 3/4 người tham gia sự kiện đã nhấp chuột vào nút “Shop Now”. Todd Smith, giám đốc kiêm giám đốc tiếp thị của Sonic nói: “Chúng tôi muốn giới thiệu món đồ uống theo cách khác lạ, mà chỉ có thể bán trên Instagram.”

Tổng cộng hơn 200 ngàn công ty đang quảng cáo trên Instagram, tăng so với chỉ vài trăm công ty tháng 6.2015. Nghiên cứu của Nielsen thực hiện trên 700 chiến dịch cho thấy trong 98% số này, tỉ lệ ghi nhớ quảng cáo từ những bài đăng được tài trợ trên Instagram cao hơn 2,8 lần so với mức trung bình của quảng cáo trực tiếp. Chính sự hiệu quả này đã thu hút mạng TV Land đến với Instagram để quảng bá cho phim truyền hình Teachers, giúp sự nhận biết của người ta về phim này tăng 21%. Và đây cũng là điều thuyết phục chuỗi địa điểm biểu diễn âm nhạc House of Blues Entertainment sử dụng những mẩu quảng cáo phản hồi trực tiếp (direct response ads) của Instagram để bán vé cho nghệ sĩ trình diễn tại Fillmore ở Charlotte, North Carolina. “Instagram là bữa ăn thị giác đơn giản. Trọng tâm của nó nằm ở từng nội dung một,” Mikey Kilun, giám đốc mảng chiến lược truyền thông và kỹ thuật số của House of Blues, nhận xét. “Khi lên Facebook, tôi bị rất nhiều thứ làm mất tập trung.”

NẾU ZUCKERBERG TẠO NÊN MỘT TRONG những thương vụ tuyệt nhất trong thời gian qua, thì Systrom lại tạo ra một trong những thương vụ tệ hại nhất. Số tiền 1 tỉ đô la Mỹ lẽ ra đã có thể nhiều hơn gấp mười lần nếu anh đợi khoảng 1 đến 2 năm.

Có hai yếu tố giảm nhẹ cú “hố” cho Systrom: Thứ nhất, Forbes ước tính rằng Systrom, người chủ yếu nắm giữ cổ phần Facebook trong vụ mua lại, giờ có thể gia nhập danh sách tỉ phú với tài sản ròng ước tính đạt 1,1 tỉ đô la Mỹ. Điều này không quá tệ, và còn tốt hơn nhiều so với việc nhận lời mời làm việc lần đầu mà Zuckerberg đưa ra cách đây một thập niên.

BỨC HÌNH ĐẸP

CẢ SNAPCHAT CŨNG KHÔNG CƯỠNG LẠI SỨC HÚT CỦA INSTAGRAM.

Thứ hai, Facebook đã giúp đẩy nhanh tăng trưởng của Instagram. “Chính nhờ Facebook nên chúng tôi mới đạt được quy mô này,” Systrom nói. “Instagram tự thân cũng tăng trưởng nhanh, nhưng có bệ phóng tên lửa này thì vẫn tốt hơn.” Nhờ làm việc bên trong người khổng lồ truyền thông xã hội, Instagram có thể rút tỉa từ hơn một tỉ người dùng của Facebook bằng cách khai thác công nghệ, cơ sở hạ tầng “đỉnh” lẫn kỹ sư và đội ngũ bán hàng của mạng xã hội. “Điều này giống như có cả Michael Jordan lẫn Magic Johnson trong cùng một đội,” giáo sư tiếp thị của ĐH New York, Scott Galloway, nói. Sandberg của Facebook cũng đồng tình: “Cộng lại, Facebook và Instagram sở hữu hơn một trong mỗi năm phút bạn dành để sử dụng điện thoại di động. Chúng tôi kết hợp trở thành nền tảng quảng cáo tốt nhất đến thời điểm hiện tại.”

Trở thành một công ty bên trong một công ty có những lợi thế của nó. Ngoài những dịp gặp hằng tuần cùng Zuck, Systrom thường tham vấn lãnh đạo của những đơn vị thuộc sở hữu của Facebook như WhatsApp và Oculus, cùng những lãnh đạo như Sandberg, giám đốc công nghệ Mike Schroepfer lẫn giám đốc sản phẩm Chris Cox. “Một trong những điều tôi thích khi làm việc ở đây là được ngồi trong một căn phòng cùng tất cả những người này, và tất cả chúng tôi có thể giúp đỡ lẫn nhau, và tất cả chúng tôi có thể học hỏi từ nhau,” Systrom nói. “Chúng tôi có những mảng kinh doanh rất khác nhau, nhưng cũng có rất nhiều thách thức chung, ví dụ như luật lệ, những chuyển dịch trong hệ sinh thái sáng tạo, những công cụ nào được người dùng ưa thích, cách người dùng muốn giao tiếp. Chúng tôi cùng có nhiều đối thủ cạnh tranh giống nhau.”

Nhằm hạn chế cạnh tranh, Facebook cho Instagram mượn đội ngũ bán hàng của họ, cung cấp quyền tiếp cận đến hơn 3 triệu nhà quảng cáo, công nghệ quảng cáo, thuật toán liên quan, công cụ chống thư rác và (có lẽ cũng là thứ quan trọng nhất) kho dữ liệu người dùng không đâu sánh bằng (về sở thích, giới tính, địa điểm, nghề nghiệp và nhiều thông tin khác). Với giới tiếp thị, việc mở rộng các chiến dịch quảng cáo vốn có trên Facebook sang cho Instagram rất suôn sẻ – 98 trong 100 nhà quảng cáo chi tiền nhiều nhất trên Facebook cũng có mặt trên cả Instagram.

Nhưng bên cạnh những điểm chung của Instagram và Facebook, họ lại khác biệt về khía cạnh văn hóa then chốt. Châm ngôn của Facebook là “Di chuyển nhanh và phá vỡ mọi thứ.” Châm ngôn cốt lõi của Instagram có thể hiểu là “Xin nhẹ tay.” Đây là giá trị định hình công ty kể từ khi được Systrom và Krieger thành lập. “Kevin chỉ muốn tuyển người hết lòng với sản phẩm giống cậu ấy,” Steve Anderson, nhà sáng lập Baseline Ventures kiêm nhà đầu tư đầu tiên của Instagram, cho biết. “Cậu ấy giữ vững tiêu chuẩn đó. Bạn có thể cho rằng điều đó làm công ty tăng trưởng chậm, nhưng cuối cùng nó vẫn đi đúng hướng.”

AI ĐƯỢC YÊU THÍCH NHẤT?

INSTAGRAM ĐÃ NỔI LÊN NHƯ MẠNG XÃ HỘI ĐƯỢC GIỚI TRẺ ƯA CHUỘNG. DƯỚI ĐÂY LÀ BỐN TẤM ẢNH ĐƯỢC “LIKE” NHIỀU NHẤT.

Selena Gomez 4,8 triệu like 25.6.2016
Cristiano Ronaldo 3,6 triệu like 10.7.2016

Tốc độ chậm rãi đó xảy ra ở cả lĩnh vực quảng cáo. Systrom cẩn trọng tạo dựng việc kinh doanh, nhằm đảm bảo giới tiếp thị không tràn lên và làm người dùng mất hứng. Ngay cả khi giới quảng cáo mong muốn xuất hiện trên Instagram, Systrom vẫn từ tốn thử nghiệm đợt quảng cáo đầu tiên nhằm đảm bảo chúng phù hợp với người dùng Instagram trước khi mời gọi nhiều loại khách hàng hơn. Quảng cáo đầu tiên là từ Michael Kors vào tháng 11.2013. Thương hiệu hàng hóa cao cấp thường quảng cáo trên tờ tạp chí giấy bóng đã bị thu hút vì giao diện hấp dẫn tương đương của Instagram. Đến cuối năm 2014, Systrom, học theo cách của Wintour, vẫn tự kiểm tra từng mẫu quảng cáo trên một tập giấy in trước khi đăng tải.

Kể từ đó, Instagram đã vươn ra khỏi lĩnh vực quảng cáo hình ảnh, bắt đầu những quảng cáo video và quảng cáo nhiều hình ảnh một lúc (carousel ads), và giới thiệu nền tảng quảng cáo ở hơn 200 quốc gia và nâng thời lượng quảng cáo video lên 60 giây. Tuy vậy, đội nhóm nội bộ vẫn tiếp tục làm việc cùng các nhà quảng cáo để tạo ra những mẩu quảng cáo hấp dẫn sao cho tạo cảm giác như một phần tự nhiên của ứng dụng. “Không phải ai cũng thích quảng cáo, nhưng quảng cáo của chúng tôi đã trở nên tốt hơn rất nhiều kể từ ngày đầu tiên,” Systrom nói. “Người ta ghét những thứ không liên quan tới mình còn hơn quảng cáo.”

SYSTROM CÓ THỂ ĐANG ĐI CHẬM, song anh không cứng đầu. Trong nhiều năm, anh tạo ra vô số thay đổi về sản phẩm như bổ sung chức năng nhắn tin trực tiếp và dấu hashtag cho chủ đề và nơi chốn, nút “Explore” (Khám phá) cho những xu hướng đang được chủ tài khoản theo dõi, và bổ sung thêm video. Nhưng không như Facebook, nơi tung ra và đóng cửa nhiều dịch vụ thử nghiệm (như Paper, Slingshot và Rooms), Instagram cẩn trọng hơn nhiều khi chỉ mới tung ra bốn ứng dụng độc lập đến thời điểm hiện tại, bao gồm Boomerang để tạo ra những đoạn video lặp tương tự định dạng GIF, Layout để phục vụ nhu cầu cắt dán nghệ thuật và Hyperlapse để tạo ra những video time-lapse (tua nhanh). (Bolt, một dịch vụ nhắn tin được Instagram thử nghiệm tại vài nước ngoài Mỹ bị ngưng do kết quả tệ.)

Các bước chuyển hóa tự nhiên của Instagram dẫn tới video. Những công ty công nghệ như Google, Twitter, Facebook và Pinterest đã tước đi thế thống trị về quảng cáo từ ngành truyền thông báo in truyền thống. Với gần 70 tỉ đô la Mỹ giá trị ngành quảng cáo trên truyền hình đã bị chuyển sang iPhone, các công ty nội dung đều đang chạy đua để có video di động. Những mạng video như YouTube, Vice và Snapchat đang có lợi thế dẫn đầu. Để bắt kịp, Instagram cần phải tạo được thế căn bằng khéo léo, tức là đẩy mạnh video mà không làm 500 triệu người dùng vốn đến với Instagram vì thích ảnh tĩnh cảm thấy khó chịu. Chương trình quảng cáo video của Instagram ra mắt năm 2014, chiếm chưa đầy 19% những mẩu quảng cáo trên nền tảng này, theo công ty nghiên cứu L2.

SYSTROM CÙNG ĐỘI NHÓM ÍT ỎI CỦA MÌNH ĐANG LÀ LÁ CHẮN CHO FACEBOOK TRONG TƯƠNG LAI

Krieger, cựu sinh viên Stanford, hiện điều hành xương sống của Instagram trong vai trò giám đốc công nghệ, cho biết sự cẩn trọng của người đồng sáng lập với anh được cân bằng nhờ việc anh biết rõ mục tiêu của mình. Trong suốt lịch sử công ty, Systrom đã đối mặt với sự phản kháng nội bộ khi bảo vệ một số thay đổi lớn nhất của ứng dụng này. Các nhân viên đã chống đối khi anh đề xuất bổ sung tính năng chia sẻ video vào tháng 6.2013, khi anh cổ xúy bổ sung hình phong cảnh và chân dung bên cạnh những hình ảnh vuông biểu tượng của ứng dụng, và tương tự vào năm nay khi Instagram tung ra một loạt thuật toán để chọn lựa nội dung dựa trên tính liên quan thay vì cột mốc lịch sử. “Ý tưởng đưa video vào Instagram thật sự khiến nhiều nhân viên của chúng tôi phát rồ,” Krieger nói. Systrom đương đầu với thách thức theo kiểu phụ huynh trấn an con cái: Anh thừa nhận bước đi khá đáng sợ, song thuyết phục đội nhóm rằng anh sẽ không đẩy họ xuống vực. “Anh ấy sẵn sàng thực hiện những điều giúp sản phẩm phát triển, ngay cả khi nó không rõ ràng hoặc không được ưa chuộng ngay,” Krieger nói thêm. Bản thân Systrom là một người đầy lạc quan về cách làm cẩn trọng từng bước một của chính mình. “Tin tốt lành là đến giờ mọi bước đó đều tỏ ra là hiệu quả.”

Và nó đặc biệt có tác dụng đối với Facebook. Năm nay, Zuckerberg công bố tầm nhìn ba năm, năm năm và mười năm. Bản thân Facebook thống trị chương đầu tiên. Chương thứ hai chú trọng vào Instagram và những sản phẩm khác như Messenger và WhatsApp. Tuy hai ứng dụng sau cực kỳ phổ biến (với mỗi ứng dụng có 1 tỉ người dùng) và nhiều khả năng sẽ trở thành những doanh nghiệp lớn vào một ngày nào đó, cả hai vẫn chưa tạo ra doanh thu đáng kể đến hiện tại. Điều này khiến Instagram, ít nhất vào thời điểm hiện tại, trở thành thế lực sẽ thúc đẩy Facebook để công ty tiến về trước trong kế hoạch mười năm của Zuckerberg, khi những sản phẩm mới dựa trên thực tế ảo và trí tuệ nhân tạo định hình lại truyền thông xã hội, viễn thông và điện toán theo những cách chưa được biết đến.

Công nghệ thay đổi, nhưng tầm nhìn ban đầu của Systrom dành cho Instagram vẫn còn đó: Tạo ra lịch sử hình ảnh cho mọi thứ đang diễn ra khắp thế giới vào bất kỳ lúc nào, cho phép người dùng soi kỹ bất kỳ ngóc ngách nào của hành tinh mà họ muốn khám phá. Để đạt mục tiêu đó, Systrom mong đợi sẽ tăng gấp đôi số người dùng lên thành một tỉ hoặc có lẽ là gấp ba, để tạo ra lượng người dùng thách thức với chính Facebook. “Chúng tôi phải tự nhắc mình là hãy ăn mừng khi có 500 triệu người dùng,” Systrom nói.“Đạt được con số này là cột mốc, không phải dưới dạng một phù hiệu trên đồng phục mà là chỉ dấu cho tham vọng của chúng tôi. Rõ ràng chúng tôi chưa dừng lại.”

Theo Forbes Việt Nam

1 lượt tuyệt 0 lượt bình luận
class Câu chuyện

Phở ư? Người Sài Gòn thích bánh xèo hơn!

Luật bất thành văn khi có du khách nước ngoài tới Việt Nam là phải mời người ta ăn phở. Sao ngoại tới Việt Nam, 9 trên 10 người trả lời phỏng vấn cũng là: Tôi muốn thử phở nhất. Nhưng là người Việt Nam sống ở đất Sài thành hơn 20 năm, món tôi ăn nhiều nhất lại không phải phở. Trong kí ức ngày bé, một nồi nước phở là cái món không phải dịp nào cũng có.

Chính ra bánh xèo mới là món đứa trẻ con ngày ấy mê nhất. Bánh xèo thoạt nhìn thấy rất dễ làm, lại nhanh hơn các món bún phở nhiều. Mẹ không phải là người khéo léo lắm, bánh nhà đổ ra vỏ còn dày, lại hơi ướt ướt chứ không giòn như ngoài quán, nhưng vẫn thấy ngon vô cùng (tự nhủ, chắc nhờ nhà tự làm nên ê hề tôm thịt). Sau này mới biết, công thức của mẹ lai giữa cái vỏ dày dày của miền Trung và phần nhân thịt thà, béo ngậy của xứ dừa.

Cứ thế, bánh xèo linh hoạt vô cùng, ra khỏi mỗi cửa bếp là đã khác, đến vùng miền mới thì gần như thay áo hoàn toàn. Chỉ riêng cái cốt lõi là hương nghệ đặc trưng và sự phối hợp hài hòa chua cay mặn ngọt, bột – đạm – rau xanh tài tình của món Việt là hoài ở đó.

Vậy nên cũng chẳng bất ngờ khi bánh xèo phổ biến ở nước ngoài không kém bánh mì. Trên các blog ẩm thực nổi tiếng như The Ravenous Couple, Migrationology hay The Kitchn, người ta bàn về các biến thể bánh xèo sôi nổi "như đúng rồi" – tựa món ăn quê nhà của chính họ. Yotam Ottolenghi, một đầu bếp gốc Israel tại Anh, là tác giả của một loạt sách nấu ăn bán chạy nhất xứ sở sương mù đã viết về bánh xèo thế này: "Có một lần tôi đi thăm Việt Nam, và được ông bạn Alex Meitlis dẫn đến một góc phố với những căn bếp bẩn nhất. Và cũng chính ở đây, tôi đã được thưởng thức những món ăn ngon nhất mà tôi từng ăn - và một trong số đó là bánh xèo."

Bánh xèo "ăn tiền" từ nhà ra thế giới có lẽ ở điểm ấy: Nó dễ biến tấu và kết hợp. Mỗi khi thử một đĩa bánh xèo do người khác làm, ai cũng tự giác nhớ về món bánh xèo dày dày ướt ướt của mẹ. Làm một phép so sánh nhỏ, mới bất ngờ ồ lên, Việt Nam mình hay thật, có một món bánh muôn hình vạn trạng, ở đâu cũng làm được, ai cũng thử được, mà vẫn ngon thế này.

Tôi từng đọc một ý kiến rất ấn tượng của đầu bếp Luke Nguyễn, là nếu chọn ra món ăn tiêu biểu của Việt Nam, anh sẽ chọn canh chua. Vì một bát canh chua có thể ra 3 biến thể khác nhau đại diện cho cái riêng của từng miền. Có dịp xem đầu bếp Ngô Thanh Hòa đổ bánh xèo, kể về bánh xèo 3 miền, tôi lại muốn bổ sung thêm món bánh này nữa.

Trước hết là bánh xèo miền Tây, miền Nam chỉ cần nhìn vào là biết. Bánh được đổ to như cái tính phóng khoáng của dân xứ này. Bột bánh xèo phải có bột nghệ cho vàng, nước cốt dừa cho thơm, lâu lâu còn thêm cả trái trứng cho giòn nữa. Dù nhân bánh xèo miền Tây có đủ loại từ bông điên điển, cổ hũ dừa… đến tép, thịt gà, thịt heo… thì đầu bếp Ngô Thanh Hoà cho biết, sáng tạo thế nào thì bột bánh cũng nên tuân theo công thức truyền thống. Bột mì cũng là một loại bột phổ biến, nhưng đem dùng làm bánh xèo sẽ mất đi cái thanh từ bột gạo – chính là loại bột khiến bọn nhỏ chúng tôi ngày xưa ăn hoài không ngán.

Bánh xèo miền Tây, miền Nam có thể đổ cùng một kiểu, nhưng lại ăn kèm với các loại rau khác nhau trong từng vùng, để rồi mỗi loại rau sẽ kể một câu chuyện khác nhau, lại khoác cho bánh xèo những hương vị thật khác. Kể sơ ra ta cũng đã có nào cải xanh, rau diếp cá, tía tô, có nơi còn ăn cả với đọt xoài, lá điều, lá cách,... Riêng trên vài vùng núi ở An Giang, người ta còn nhặt cả rau núi ăn kèm.

Đổ xong bánh, cuộn xong rau rồi bây giờ ta mới nói đến bát nước chấm. Cái nước mắm pha loãng, xắt thêm ít tỏi ít ớt vốn đặc trưng lâu đời của miền Nam. Nhưng ăn bánh xèo kiểu miền Tây, ta còn phải chú ý bào thêm củ cải trắng hoặc củ sắn để thả vào nước chấm. Đúng điệu là phải thế này: Rút một miếng bánh tráng, xếp rau dưa lên, đặt miếng bánh xèo vào giữa rồi cuộn chặt. Sau đó, ta chấm vào bát nước chấm, bỏ lên thêm ít sắn bào sợi rồi thưởng thức, sẽ thấy cái béo, cái thơm, cái hoà quyện hương vị sao giản dị mà có thể ngon đến vậy.

Lên một chút đến miền Trung, bánh xèo "thay huyết" hoàn toàn. Bánh xèo miền Trung giản dị từ bột bánh: không nước dừa, có nơi chỉ thêm ít nước màu để vỏ bánh hơi sậm cho tự nhiên.

Nhưng có lẽ cái khác biệt lớn nhất của bánh xèo miền Trung chính là kích thước. Bánh xèo nơi đây đều chằn chặn, đặc biệt là đổ trong khuôn, chỉ to bằng bàn tay người lớn chứ không "hoành tráng" như ở miền Tây, miền Nam.

Ngoài chuyện vỏ bánh dày và nhỏ hơn, cái đặc biệt của bánh xèo miền Trung là dấu ấn văn hóa chài lưới đậm nét. Người miền Trung có đặc sản bánh xèo mực, ngọt ngọt giòn giòn. Ở Đà Nẵng có nước chấm tương đậu đặc hơn hẳn vào cả gan heo, vừng và lạc rang xay nhuyễn. Đến Quy Nhơn, người ta dùng nước mắm cốt, pha thêm với nào tỏi, nào ớt, nào chanh cho đậm đặc rồi đem chấm. Đặc như vậy mới thoả cho cái vị giác đậm đà của người xứ biển. Đặc biệt, đồ ăn kèm với bánh xèo ở miền Trung là phải có dưa chuột nữa mới đúng vị.

Bánh xèo miền Bắc tuy ít có tiếng tăm hơn miền Trung, miền Nam nhưng cũng nên nhắc đến trong bức tranh toàn cảnh về bánh xèo. Bánh xèo miền Bắc dung hoà được hương vị của cả hai miền còn lại, bột và nhân bánh cũng thanh hơn, nước mắm pha cũng ít đi vị ngọt, vị mặn, để tổng thể món bánh vẫn giữ được sự cân bằng - cái căn cốt của bánh xèo.

Lại quay về căn bếp lúc này, trên bàn bày ra thịt bò và nấm. Đúng vậy, đầu bếp Ngô Thanh Hoà đang làm món bánh xèo không tôm, không thịt, không miền Trung hay miền Nam, mà toàn những nguyên liệu rất Tây.

Anh chia sẻ, người phương Tây phải linh động khi đưa những công thức mới về đến đất nước mình. Bởi không phải lúc nào người ta cũng tìm được nguyên liệu "đúng chuẩn". Quá hà khắc việc món ăn "đúng" hay không, chính là đang hạn chế sự quảng bá của nó ra với thế giới.

Bánh xèo chu du được khắp thế giới vì bản thân nó biến hóa được đủ loại nhân. Nguyên liệu gì sẵn có thì tận dụng, dù vẫn trên tinh thần tôn trọng công thức cũ và tìm cách phối hợp cái mới ấy sao cho vừa miệng. Tựa như một cuộc hành trình, một trò chơi lắp ghép, và đôi khi sinh ra những sự kết hợp mà người Việt ít khi nào nghĩ tới.

Món Việt ưa sự hài hòa cân bằng, nhưng đi kèm đó đôi khi là sự bảo thủ khi chạm đến ngưỡng thay đổi. Công thức truyền thống là cái cần phải tôn trọng, nhưng cũng cần cả những thay đổi, biến tấu, vì có thay đổi thì ẩm thực Việt mới có thể phát triển rộng, sau này không chỉ bánh xèo, không chỉ phở mà có khi còn nhiều món ăn nữa cũng được đi chu du khắp năm châu.

Công thức bánh xèo với thịt bò và nấm của Ngô Thanh Hoà như một gợi ý về cầu nối giữa cái truyền thống và hiện đại. Nước chấm kiểu miền Trung đã được "trẻ hóa", sử dụng thêm sốt tỏi ớt - một loại sốt mịn và nồng, pha với nước mắm ngon và giấm. Kiểu nước chấm này vẫn giữ được cái đậm đà vốn có, nhưng lại thêm cái nồng dậy vị từ tỏi. Sự cân bằng cốt lõi vẫn được bảo tồn, nhưng anh thêm vào đó sự hiểu biết về hương vị của mình qua những nguyên liệu mới.

Nhìn vào những nguyên liệu "kì lạ" được bày ra, tôi cảm thấy mình như vừa bước lên một chuyến tàu lượn cao tốc. Đây nhất định là một cuộc phiêu lưu lạ lùng, nhưng cũng hứa hẹn một trải nghiệm thú vị.

Và tôi thoáng nghĩ đến công thức bánh xèo "chả giống ai" của mẹ. Không chừng nó cũng bắt đầu từ một sự kết hợp liều lĩnh như Ngô Thanh Hòa đang thực hiện trước mắt tôi. Có thể ở một căn bếp nào đó, một người nội trợ lại tiếp tục mày mò ra công thức bánh xèo mới thật lạ thật ngon như cách mẹ tôi hay Ngô Thanh Hòa đang làm.

Ẩm thực là một trò rubic phức tạp, chỉ cần bạn di chuyển – cả nghĩa đen lẫn bóng - một khía cạnh khác lại mở ra. Nhưng cũng chẳng sao, nếu bánh xèo nói riêng và ẩm thực nói chung vốn biến hóa không ngừng, cớ gì phải nhọc công tìm ra một "công thức chung" cứng ngắc?

Theo Kênh 14

2 lượt tuyệt 0 lượt bình luận
class Câu chuyện

Hà Nội, hồng đỏ cốm xanh và những mùa trung thu cũ...

Ai nói Hà Nội chỉ có mùa đông và mùa hè là người ta nhầm hẳn. Hà Nội có thể chỉ lớt phớt chút mùa xuân những ngày ra Giêng, nhưng cái tiết thu dễ chịu thì kéo dài từ quãng đầu tháng 9 đến giữa tháng 11.

Hà Nội lúc này đã hết những đợt nắng nóng kéo dài hay những trưa hè bước ra đường thôi cũng thấy hầm hập. Thời tiết nhẹ nhàng, trong veo, tối ập xuống sẽ hơi lạnh. Trời vừa hửng nắng khi sáng sớm, đến trưa lại có thể mưa ào một cái như trút hết cái oi oi xuống mặt đất. Đi ra đường không phải lo che chắn nhiều như tầm giữa tháng 6, tháng 7 nữa, vậy nên tâm trạng cũng phấn chấn hơn.

Nhiều người yêu mùa thu chỉ đơn giản là vì thứ tiết trời nhẹ nhàng, vui vẻ ấy thôi. Người lại nhớ đôi ba món quà vặt của mùa thu, nào hồng, nào cốm. Nhưng Hà Nội vào thu, khi mà phố Hàng Mã bắt đầu lập loè màu đỏ đèn lồng, hay những tiếng trống kêu cạch cạch khó chịu bắt đầu nhiều dần, thì cũng là lúc người ta nhìn nhau nói: Lại một mùa Trung thu... Chắc chỉ duy nhất có Tết Trung thu là cái Tết có thể biến đám người lớn trở thành lũ trẻ con, dù chỉ bằng những ký ức của những ngày đã cũ.

Những kỷ niệm của lũ người lớn bây giờ về Trung thu ngày xưa ấy bao giờ cũng có những đêm rước đèn, hay buổi phá cỗ trong sân nhà tập thể. Đấy là cái thời chưa có điện thoại, tivi nhiều khi cả xóm xem ké của một nhà, là cái thời mà cứ buổi tối - lũ trẻ con ăn vội vàng bát cơm để ùa ra sân chơi. Mà thật ra làm gì có đồ chơi, không biết các bạn thế nào, chứ tôi thường hay bứt lá rồi ngồi xé nhỏ ra, giả vờ làm lang y đang bốc thuốc, rồi khám bệnh cho thằng bạn hàng xóm. Đồ chơi không có, thế nên mỗi đêm Trung thu giống như một đại tiệc linh đình trong mắt lũ trẻ con ngày ấy.

Trong khoảnh sân rất nhỏ thôi, bác Tổ trưởng tổ dân phố cùng mọi người kê một cái bàn mica đặt giữa sân, phủ tấm khăn trải bàn màu xanh, ở trên dĩ nhiên là những thức quà mùa Trung thu mà đứa trẻ nào cũng thuộc làu: Một con chó lông xù bằng bưởi, một đĩa hoa quả thật to mà tôi nhớ nhất là có nhiều quả hồng ngâm, chuối, rồi cốm non được bọc kín trong lá sen, rất nhiều kẹo và bánh quy, và dĩ nhiên là bánh nướng, bánh dẻo, rồi thì vài ba con lợn bánh nướng béo núc đặt trong giỏ đỏ - vàng.

Bữa cỗ Trung thu năm ấy chỉ vỏn vẹn có thế, nhưng tôi nhớ như in cảm giác háo hức của mình khi ấy. Tôi thích đến mức cứ nhấp nhổm từ khi các bác trong xóm mới… bê cái bàn ra sân. Nhớ nhất là hình ảnh của mình ngồi trên cái ghế nhựa, xung quanh là các anh chị lớn, mấy đứa bằng tuổi và cả bọn chíp hôi đòi bế - tất cả đang ngồi quanh chiếc bàn mica nhỏ được phủ vải xanh, háo hức tranh giành nhau từng cái kẹo, từng miếng bánh hay con cá dẻo. Chẳng có nhạc xập xình, cũng chẳng có Tivi chiếu phim hoạt hình, thứ liên quan đến điện duy nhất là ánh đèn vàng được mắc vội từ chiều. Âm thanh duy nhất là tiếng cười nói huyên náo của lũ trẻ con, và tiếng trống đánh rời rạc khó hiểu khi cái trống rơi vào tay một đứa nhỏ tuổi. Những mảnh ký ức rất nhỏ, cũng không liền mạch, nhưng cảm xúc thì đến bây giờ nghĩ lại, vẫn còn có thể thấy sự ấm áp và niềm vui trong sáng kỳ lạ len lỏi và đập thình thịch liên hồi trong trái tim nhanh chán của một kẻ trưởng thành.

Có một năm, trong xóm không tổ chức phá cỗ, nhưng mẹ đưa tôi và hai đứa nữa trong xóm đi một vòng quanh phố để rước đèn. Thật ra rước đèn là một hoạt động rất… nhanh chán với một đứa trẻ con, chỉ đơn giản là cầm chiếc đèn lồng và đi quanh phố thôi mà. Nghĩ lại cũng thấy lạ, sao hồi đấy lại thích thế? Đèn lồng của tôi làm theo hình một nhân vật hoạt hình mà tôi không nhớ nổi tên nữa, làm bằng giấy xếp màu hồng, rất xinh. Chúng tôi cứ thế chậm rãi đi trên con đường lấp loáng ánh bạc của trăng, vừa đi vừa nói chuyện, trong xào xạc lá cây đu đưa giữa cái tiết trời êm dịu, mát mẻ của một đêm mùa thu. Bây giờ, khi viết những dòng này vào một đêm tháng 9 giao mùa, tôi vẫn nhớ như in hình ảnh chiếc đèn lồng toả ra thứ ánh sáng vàng dễ chịu thế nào, và những câu chuyện luyên thuyên của mẹ, của tôi và hai đứa nhóc kia vui ra sao.

Có lẽ, ngoài Tết ra thì chỉ có Trung thu mới khiến người ta có nhiều cảm xúc nhớ thương, hoài niệm về một thời tuổi thơ như thế. Chỉ khác một điều, Tết gợi về nỗi nhớ thương đoàn viên, về gia đình, về những cột mốc trong cuộc đời mỗi người. Còn Trung thu lại gợi nhắc một cái gì đấy đứng chênh vênh giữa lằn ranh của niềm vui nhẹ nhàng và sự tiếc nuối. Một cảm giác vừa hân hoan khi biết rằng một phần đẹp đẽ của tuổi thơ vẫn hiển hiện, và một rung động trầm buồn nhắc ta rằng cả một ấu thơ đã lùi xa, êm ả và chẳng bao giờ có thể quay lại được nữa.

Thật ra, tôi vốn là một kẻ cực đoan trong việc nhìn những cái gì truyền thống bị lai tạp giữa những gì hiện đại. Tôi ghét đặc thứ bánh trung thu được nhồi nhét nào vi cá, hồng sâm, bào ngư, hay vỏ bánh chocolate, bánh trung thu thạch? Tôi không chê chúng chán, tôi chỉ nghĩ rằng chúng là một loại bánh đắt tiền nào đó đội lốt bánh nướng, bánh dẻo. Bánh trung thu ngon có khi chỉ mua hết vài chục nghìn ở mấy xí nghiệp bánh kẹo quốc doanh. Những chiếc bánh chỉ nhân hạt sen xát, hay nhân đậu xanh, ở trong có 1-2 quả trứng muối. Nhắc mà thèm, chỉ thứ bánh đấy mới xứng đáng được gọi là bánh trung thu, mới xứng đáng được bày lên những mâm cỗ trông trăng, hay đặt cạnh ly trà mạn thơm như một vườn hoa sen. Thứ bánh mà chỉ cắn một miếng thôi, cả một mùa Trung thu, cả một tuổi thơ sẽ lập tức ùa về như nghìn vạn mảnh kỷ niệm vỡ tung ra trong trí óc.

Có lẽ quan điểm như vậy ở giữa thời đại này là có đôi phần ích kỉ, là khốt ta bít và không biết dung hoà với giá trị hiện đại. Nhưng nói thật đi xem nào, là một kẻ đã trải qua những mùa Trung thu nghèo với con chó lông xù bằng bưởi và cái đèn cù lấp lánh xanh đỏ, bạn có thấy Trung thu hợp tí nào với mặt nạ đủ màu, hay những món đồ chơi bóng bẩy nhập khẩu không? Bạn có thấy, Trung thu có thể kết đôi với những thứ bánh nướng nghìn lớp, bánh nướng nhân phô mai hay bánh dẻo nhân mứt hay không? Chẳng đến nỗi là tức giận trào dâng, nhưng chắc chắn những thứ đó không phải là Trung thu của Bắc Việt, không phải là Trung thu mà trái tim bạn vẫn khắc khoải nhớ thương và réo rắt báo động mỗi khi gió heo may về.

Chẳng thể đổ tại cho ai, cái sự cực đoan ấy là một sự cực đoan vô cùng ích kỷ của đám người lớn chúng ta. Lũ trẻ con thời hiện đại sinh ra giữa công nghệ và những giá trị mới, và chẳng ai bảo chúng rằng chỉ ngồi phá cỗ trông trăng với nhau thôi cũng là một niềm vui phải chờ đợi, cũng chẳng ai nói rằng chỉ cầm đèn lồng và đi quanh khu phố vào một đêm sáng trăng thôi cũng ghim lại một kỷ niệm mà có thể 10 năm, 20 năm nữa lớn lên - chúng sẽ nhớ về với một nụ cười.

Nhưng càng cực đoan, ta càng cố kéo lại những hình ảnh tuyệt đẹp của Trung thu ngày trước, để lũ trẻ con nhìn thấy và được một lần nếm trải dư vị giản đơn mà rất hạnh phúc ấy. Chắc sẽ chẳng bao giờ, những món đồ chơi loè loẹt sẽ thay thế được đèn ông sao và những chiếc mặt nạ Thị Nở bằng giấy bồi, bởi dù cuộc xâm lấn của chúng có mạnh mẽ đến đâu đi nữa, thì ít nhất cũng sẽ có những người vẫn nhớ về ngày xưa, sẽ cầm chúng lên và đặt vào tay những em nhỏ, cẩn thận như thể trao lại một mảnh tuổi thơ của chính mình.

Ngay cả bài viết này cũng vậy, cả bài viết này cũng là của một kẻ đang cố tìm cho mình những sự đồng cảm, như một tiếng gọi xuống miệng giếng sâu để lắng nghe lời hồi đáp với những hoài niệm, khi một mùa Trung thu đã lại về, và những trái tim của người đã lớn lại đập liên hồi, day dứt nhớ về một ấu thơ xinh đẹp đã để lại mãi đằng sau…


Theo Kênh14

3 lượt tuyệt 0 lượt bình luận
class Câu chuyện

Sống ở Sài Gòn, chẳng ai bận dòm ngó đánh giá nhau, người ta chỉ cần "chơi được"

Tuần qua, không biết mắc cái nợ gì mà tôi bị bạn bè kêu gọi viết về Sài Gòn nhiều quá. Sài Gòn dễ thương mà, kể đi, mà làm biếng quá thì liệt kê ra cũng được, những điều gì làm mình thích nhất hoặc không thích nhất ở Sài Gòn. Của Sài Gòn nhé, một Sài Gòn hơn ba trăm năm dâu bể.

Không, không-tôi chối-nói quài rồi, nói miết rồi, để bữa khác đi cho lạ lạ rồi nói lại. Chứ cũng có nhiêu đó hà: hào hiệp, thẳng thắn, tình nghĩa, chăm chỉ làm ăn, tư duy thực tế và lý trí, giúp nhau không cầu trả ơn, ham làm giàu nhưng không khinh người nghèo, không thờ người giàu. Cốt cách Sài Gòn- xếp theo thứ tự là sự cống hiến cho cộng đồng, đến tình nghĩa, tài năng, sau cùng mới là tiền bạc. Nhìn quanh đâu đâu cũng thấy, quen quá rồi, biết kể chuyện gì cho mới lạ bây giờ?

Thế rồi tôi chợt buồn cười, ơ kìa, mình có phải dân Sài Gòn gốc đâu nhỉ! Sinh ra, lớn lên và trưởng thành, sống và làm việc ở ít nhất là 6 thành phố khác nhau và cho tới giờ thì đang sống ở đây, tôi chỉ thuộc nhóm người phổ biến nhất ở Sài Gòn.

Từng bực bội phát điên với kẹt xe, bụi, rác, ồn ào, cướp giật. Từng cứ cuối tuần là trốn người về ngoại thành kiếm nắng, kiếm gió, kiếm cây xanh và không gian. Từng than thở nhớ nhung cái vườn của bà ngoại, nơi tới bữa cơm mà không thấy con đâu là các bà mẹ trong xóm gióng giả gọi kiếm, biết chắc nếu nó đang không ngoài biển thì chỉ chạy chơi trong vườn này, trời ơi, vậy mà ở cái Sài Gòn này nè, tới hàng xóm mà mình cũng không biết tên nữa!

Rồi bất ngờ sau chuyến công tác đầu tiên về miền Tây, tới lúc về lại Sài Gòn, nhìn thấy xa xa những con đường đan nhau chằng chịt khác hẳn không gian bằng phẳng mênh mông của đồng bằng, tim tôi chợt nhảy nhót reo mừng. Lạ chưa, đây có phải là cảm giác mà người ta gọi là của người đi xa trở về nhà không? Sao những con đường đông nghẹt này, những làn xe rối mắt kia, cái đám đông người hỗn tạp đó, những cảnh bán bán buôn buôn náo nhiệt bất kể trật tự quy luật nọ từng khiến mình cáu gắt muốn chết, giờ lại vui mừng khi thấy nó đến vậy? Cái thứ tình cảm phức tạp này gọi là gì đây?

Chắc gọi là nhớ đó. Mà đã nhớ, thì tức là yêu rồi. Đã yêu thì ... thì ngưng phân tích.

Nói cho đúng ra, như một nick facebook tên Linh Nguyen viết trên trang Sài Gòn Xưa và nay, chắc không ít người tâm đắc. "Sài Gòn không phải là một địa danh, Sài Gòn là phong cách, là lối sống". Nó đó, cái lối sống bề ngoài lạnh lùng đi lướt qua nhau, cũng không ít hàm hồ hàm chứa nghênh ngang chỉ biết mình mình, đồng thời cũng lại vô vàn quan tâm, ân cần, sâu xa, nồng ấm.

Sài Gòn như ngôi trường đời, cái ngôi trường không bao giờ cho ta nghĩ mình đủ kiến thức để tốt nghiệp.

Drew Taylor - Giám đốc đối ngoại Trung tâm tư vấn du học ELS, cái tên quen thuộc trong làng cộng tác viên nước ngoài của một vài tờ báo uy tín ở Sài Gòn - đã ở sáu năm ở Việt Nam và dự định sẽ ở đến 60 tuổi, rồi về lại Canada. Trên một tờ báo, anh nói "Không ở đâu chấp nhận tôi là một người Việt dễ dàng như Sài Gòn".

Nếu Taylor, một anh tây trăm phần trăm còn cảm nhận rõ nét điều đó, thì bất cứ một người Việt nào đến và sống tại Sài Gòn, tôi nghĩ đều có thể thấu được ngay từ câu chào đầu tiên cho đến lối sống đặc trưng nơi này.

Văn hóa Sài Gòn, tôi nghĩ, là văn hóa chấp nhận, thích nghi và cải biến, là thứ bản sắc rất rõ ràng phân biệt với bản sắc những địa phương khác, nhưng đồng thời được tạo thành từ sự hòa hợp những gì riêng biệt nhất của mỗi nhóm người.

Văn hóa Sài Gòn là thích nghi và cải biến, được tạo nên từ sự hòa hợp những gì riêng biệt nhất của mỗi nhóm người.

Có một ví dụ cho điều này. 

Ở Hà Nội, nơi tôi có một thời gian sinh sống, những người sinh ra ở Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Quảng Nam, Quảng Ngãi... nơi có giọng nói đặc trưng và thú thật là phải nghe quen, hoặc hết sức lắng nghe mới hiểu được, hầu hết đều cố gắng nói giọng Bắc.

Ồ tốt thôi, như vậy thì dễ nghe hơn.

Nhưng mà ở Sài Gòn thì trong bất kỳ nhóm người nào, từ công sở, nhà hàng, quán ăn, lề đường, sân khấu, từ chợ cóc cho đến các cuộc họp cao cấp, trong giới quản lý chính quyền, doanh nhân, nghệ sĩ, người lao động... bạn dễ dàng nghe cùng lúc hàng chục giọng nói vùng miền nguyên gốc.

Có một buổi chiều tôi đang vi vu xe máy với nhỏ bạn thân thì Sài Gòn mưa như trút, không có áo mưa, cả hai phải tấp đại vào một cửa hàng bán chăn gối để trú. Chị chủ chắc cả ngày hôm đó ế ẩm hay sao mà mặt mày lạnh tanh. Lại gặp hai con ướt như chuột lột xông thẳng vào chỗ mình buôn bán đứng trú mưa, dựng xe chắn hết lối đi, hai đứa thầm nghĩ: Chắc chị ấy cay lắm. Rồi chị chủ không nói tiếng nào, giữ gương mặt lạnh lùng ấy đi vào trong nhà, xong chị cầm 2 cái ghế đẩu ra, nói: "Ngồi đi cho đỡ mỏi chân mấy đứa! Ngồi xịch vô không ướt hết giờ".

Từ nặng trình trịch đến véo véo von von, từ con ca co đuôi qua ca co cuong (con cá có đuôi, quả cà có cuống- giọng Hà Tây mất hết dấu sắc, hoặc nhấn rất mạnh dấu huyền đến nỗi nó biến thành dấu sắc). Cho tới mô tê răng rứa, cái đằng màu đăng treo trên vách (cái đèn màu đen treo trên vách), chu cha con vua héng to chi mà héng to (chu cha con voi nó to chi mà to), dẹ be mé đi làm thơ hớt rầu, chú dô eng chéng chéo ghè chờ be mé dìa (dạ ba má đi làm thuê hết rồi, chú vô ăn chén cháo gà chờ ba má về), tới con cá gô nhảy trong gổ.

Từ giọng Bắc trí thức Tây học của bảy mươi năm về trước được niềm nhớ quê ướp giữ tươi nguyên trong ngôi nhà da vàng nơi xứ tuyết, cho tới những giọng đai đãi cưng cứng của người Hoa Chợ Lớn, người vùng Tây nguyên hay người Khmer mới lên thành phố lần đầu.

Từ cách ăn nói văn hoa cầu kỳ trịnh trọng của các bậc trí thức xưa, cho tới nhanh gọn vắn tắt sốc độc bây giờ..., tất cả đều có thể có mặt cùng lúc, trong một nhóm người, một không gian chung. Và đáng yêu nhất là họ thích thú với giọng của người kia chứ không châm chọc.

Ở Sài Gòn, chẳng ai nếu tự mình không muốn, lại phải học lấy một giọng nói khác giọng nói cha sinh mẹ đẻ của mình.

Cứ như thế, dân Sài Gòn cứ thoải mái giữ những nét riêng của vùng miền mình, dân tộc mình, thậm chí cộng đồng nhỏ của mình.

Không phải tự nhiên mà ở Sài Gòn, tỷ lệ người đồng tính cao nhất nước. Vì ở đây không dòm ngó đánh giá nhau qua bề ngoài. Người ta chỉ cần "chơi được".

Giới thiệu bạn bè hay mối làm ăn với nhau, mai mối cho nhau, kiếm việc làm giúp nhau, chỉ cần nói một câu "thằng đó chơi được", hoặc hơn nữa là "chơi đẹp", thì giá trị chắc như khâu tay, có thể thay cả bản lý lịch dài thượt con ông nào nhà ở đâu bằng cấp...

Trên một diễn đàn thương nhớ Sài Gòn có nhận xét chí lý thế này: "Ở Sài Gòn, cứ cái gì bán được thì đều có người bán". Nhờ đó mà có Sài Gòn không ngủ, tự do, năng động và sáng tạo bậc nhất cả nước.

Ở Sài Gòn, chỉ cần siêng năng chăm chỉ thì đời sống no lành là trong tầm tay.

Người ở xa nghĩ Sài Gòn hời hợt. Không chuộng nghệ thuật mà chỉ ưa giải trí, chỉ hài kịch hay kịch ma, những thể loại kinh điển cao siêu sâu sắc vắng như chùa bà Đanh.

Không phải tự nhiên mà ở Sài Gòn, tỷ lệ người đồng tính cao nhất nước. Ở đây không dòm ngó nhau qua bề ngoài.

Nói vậy cũng đúng nhưng chưa trúng.

Người Sài Gòn quần quật, quay cuồng làm ăn, chưa mở tiệm thì lo học nghề, có tiệm rồi lo hút khách, giữ khách. Đông khách rồi lo mở thêm tiệm thứ nhì, thứ ba... Hết đất lãnh vực này thì tấn công sang lãnh vực khác. Ở các quán cà phê mở cửa từ sáng sớm tới đêm khuya, có một tỷ lệ cao là các cuộc cà phê làm ăn, hợp tác.

Vì vậy sau một ngày mệt nhoài, người Sài Gòn ưa giải trí. Cười đã đời, nhảy nhót, cụng ly, ca hát tưng bừng... để xả hơi thật hết rồi sáng mai lao vào cuộc chiến đấu mới.

Cho nên không mặn mà với những triết lý cao siêu trên sân khấu hay trong sách vở.

Thôi, kể về Sài Gòn thì kể đến bao giờ cho hết. Tôi kể thêm một câu chuyện nhỏ xíu thôi. Tôi có người bạn tôi là giám đốc kinh doanh một công ty của Mỹ. Được cấp xe hơi và lái xe, nhưng nhất mực đòi đi xe máy riêng. Lý do rất thực tế: các đại gia đầu tư xây cao ốc-nhóm khách hàng mục tiêu của chị, lại chỉ ưa quần short cà phê lề đường. Hỏi vì sao không xe hơi cà phê sang chảnh cho "xứng tầm", họ lắc đầu quầy quậy: "Tầm gì ở đó, sướng gì chui trong mấy cái hộp"!

Theo Kênh14

5 lượt tuyệt 0 lượt bình luận

Bộ sưu tập

www.000webhost.com